A)Ticari İşletmede Teslim / Ex Works (EXW)
B) Taşıyıcıya Teslim / Free CARRIER (FCA)
C) Gemi Doğurultusunda Teslim / Free Alongside Ship (FAS)
D) Gemi Bordasında Teslim / Free on Board (FOB)
E) Mal Bedeli veya Navlun / Cost and Freight ( CFR)
F) Mal Bedeli, Sigorta ve Navlun / Cost, Insurance and Freight (CIF)
G) Taşıma Ücreti Ödenmiş Olarak Teslim / Carriage Paid To (CPT)
H) Taşıma Ücreti ve Sigorta Ödenmiş Olarak Teslim / Carriage and
Insurance Paid To (CIP)
I) Sınırda Teslim / Delivered At Frontier (DAF)
J) Gemide Teslim / Delivered Ex Ship (DES)
K) Rıhtımda Teslim ( Gümrük Vergi ve Harçları Ödenmiş Olarak ) /
Delivered Ex Quay (Duty Paid) (DEQ)
L) Gümrük Resmi Ödenmemiş Olarak Teslim / Delivered Duty Unpaid (DDU)
M) Gümrük Resmi Ödenmiş Olarak Teslim / Delivered Duty Paid (DDP)
A) TİCARİ
İŞLETMEDE TESLİM / EX WORKS (EXW)
"Ex works" satıcının malları işletmesinde (fabrika,depo v.s.) alıcı
emrine hazır tutmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirdiği
anlamındadır. Satıcı, aksi kararlaştırılmadıkça malın alıcı tarafından
sağlanan bir araca yüklenmesinden yada malların ihraç gümrüğünden
geçirilmesinden sorumlu değildir. Alıcı bu noktadan itibaren varış
yerine değin , malın taşınması ile ilgili tüm gider ve risklerin
yükümlülüğünü taşır. Bu terim tüm satış şekilleri içinde satıcı için en
az yükümlülüğü ihtiva eden bir satış şeklidir.
Bu teslim şeklinde sözleşmede belirtilen satış bedeline yalnızca
ambalajlanmış mal bedeli dahildir. Yani teslim tarihinden itibaren her
türlü nakliye, yükleme, boşaltma ve sigorta masrafları alıcı tarafından
ödenmektedir.
B)
TAŞIYICIYA TESLİM / FREE CARRIER (FCA)
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, malların ihraç gümrüğünden
geçirilip, alıcı tarafından belirlenen taşıyıcıya, belirlenen yer yada
noktada teslimi ile son bulur.
Eğer alıcı tarafından kesin bir teslim yeri belirtilmemişse, satıcı
taşıyanın malları teslim alacağı yer civarında bir yer belirleyebilir.
Ticari uygulamalar taşıyıcı ile sözleşme yapılabilmesi için satısının
yardımını gerektirirse (Örneğin demir ve hava yolu taşımacılığında)
satıcı riziko ve masraflar alıcıya ait olmak üzere hareket edebilir.
C) GEMİ
DOĞURULTUSUNDA TESLİM / FREE ALONGSIDE SHIP (FAS)
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, belirlenen limanda malların
gemi doğrultusunda rıhtım veya mavnaya konmasıyla sona erer. Bu da, bu
andan itibaren, malla ilgili tüm gider, yitik veya hasar rizikolarının
alıcı tarafından üstlenilmesi anlamındadır. Malın yükleme, boşaltma ,
nakliye ve sigorta masrafları alıcı tarafından ödenir. FAS'da sözleşmede
belirtilen satış bedeline hem mal bedeli, hem de rıhtıma kadar yapılan
nakliye ücreti dahildir.
Bu terim, alıcının ihraç için malları gümrükten çekmesi gerektiğini
belirtir. Alıcı doğrudan yada dolaylı olarak ihraç işlemlerini yerine
getirmeyecekse kullanılmamalıdır.
Bu terim yalnızca deniz veya iç su taşımacılığında kullanılır.
D)
GEMİ BORDASINDA TESLİM / FREE ON BOARD (FOB)
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü belirlenen yükleme limanında
mallar gemi küpeştesini açtığı andan itibaren yerine getirilmiş olur.
Mallarla ilgili tüm gider yitik veya hasar rizikoları bu noktadan
itibaren alıcı tarafından üstlenilir. Eğer gemi küpeştesi pratikte bir
şey ifade etmiyorsa (örneğin roll-on/roll-off veya konteynır
taşımacılığında olduğu gibi) FCA teriminin kullanılması daha doğru olur.
E) MAL
BEDELİ ve NAVLUN / COST AND FREIGHT( CFR)
Bu terim ile satıcı belirlenen varış limanına malı gönderebilmek için
gerekli tüm giderleri ve navlunu ödemek zorundadır. Ancak malla ilgili
yitik bir hasar rizikoları ile giderlerde görülebilecek artış, yükleme
limanında malların gemi küpeştesini geçmesi anından itibaren satıcıdan
alıcıya devredilmiş olur.
CFR terimi satıcının ihraç için malları gümrükten geçirmesi gerektiğini
belirtir.
F) MAL
BEDELİ, SİGORTA ve NAVLUN / COST, INSURANCE AND FREIGHT (CIF)
Bu terim ile satıcı CFR'deki yükümlülüklerine aynen sahiptir. Ancak ek
olarak, malların taşınması sırasında yitik veya hasar rizikosuna karşı
deniz sigortası temin etmek durumundadır. Satıcı sigorta sözleşmesini
yapar ve sigorta primini öder. Alıcı bu terim ile satıcının sigortada
sadece minimum kuvertür temin etme yükümlülüğü bulunduğunu bilmelidir.
Bu terim satıcının ihraç için malları gümrükten geçirmesi gerektiğini
belirtir. Bu terim sadece deniz ve iç su taşımacılığında kullanılır.
Eğer gemi küpeştesi pratikte bir şey ifade etmiyorsa CIP terimini
kullanmak daha uygun olur.
G) TAŞIMA
ÜCRETİ ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM / CARRIAGE PAID TO (CPT)
Bu terim satıcının, malın kararlaştırılan varış yerine kadar taşınması
için gerekli navlunu ödediği anlamına gelir. Malın yitik ve hasarına ait
rizikolarla birlikte taşıyıcıya teslimden itibaren doğabilecek ek
masraflar, malların taşıyıcının nezaretine verilmesinden itibaren
satıcıdan alıcıya geçer.
Taşıyıcı bir taşıma sözleşmesinde demir, kara, deniz, hava, iç su
taşımacılığı yada bunların birleşmesi sonucu ortaya çıkan taşımacılık
işlemini üstlenen kimsedir.
H) TAŞIMA
ÜCRETİ ve SİGORTA ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM / CARRIAGE AND INSURANCE PAID TO
(CIP)
Bu terim ile satıcı CPT'
deki yükümlülüklerine aynen sahiptir. Ancak ek olarak malların taşınması
sırasında yitik veya hasar rizikosuna karşı kargo sigortası temin etmek
durumundadır.
Satıcı sigorta sözleşmesini yapar ve sigorta primini öder .
I) SINIRDA TESLİM / DELIVERED AT FRONTIER (DAF)
Bu terim satıcının teslim yükümlülüğünün, malların ihraç için gümrükten
geçirilip, sınırda belirlenen yer yada noktada ancak bitişik ülkenin
gümrük sınırından önce emre hazır tutulmasıyla sona ermesini ifade eder.
Sınır terimi , ihraç ülkesinin sınırı da dahil olmak üzere herhangi bir
sınır için kullanılabilir. Dolayısıyla, terimin içinde söz konusu
sınırın her zaman nokta ya da yer belirtilerek kesin şekilde tanımlanmış
olması hayati olarak önem taşımaktadır.
J)
GEMİDE TESLİM / DELIVERED EX SHIP (DES)
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, malı belirlenen varış
limanında, gemi bordasında, ithal gümrüğünden geçirmeden alıcının emrine
hazır tutmakla sona erer. Satıcı, malların belirlenen varış limanına
getirilmesi için gereken tüm gider ve rizikoları üstlenir. Bu terim
sadece deniz veya iç su taşımacılığı için kullanılabilir.
K) RIHTIMDA TESLİM ( GÜMRÜK VERGİ ve HARÇLARI ÖDENMİŞ OLARAK) /
DELIVERED EX QUAY(Duty Paid) (DEQ)
Rıhtımda Teslim (Gümrük Vergi ve Harçları Ödenmiş Olarak)
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, malları belirlenen varış
limanında ithal gümrüğünden geçirilmiş olarak, rıhtım üzerinde alıcı
emrine hazır tutmakla sona erer.
Satıcı, malların o noktaya kadar taşınmasıyla ilgili vergi, resim ve
diğer harçlarda dahil olmak üzere tüm riziko ve giderleri üstlenir.
Bu terim satıcı dolaylı yada dolaysız yoldan ithal lisansı
sağlayamayacaksa kullanılmamalıdır. Eğer taraflar malların alıcı
tarafından gümrükten geçirilmesi ve gümrük vergilerinin ödenmesini
istiyorlarsa "dutiy paid" yerine "duty unpaid" terimini kullanmalıdır.
Eğer taraflar satıcının yükümlülükleri arasından malların ithali için
ödenecek bir takım giderleri çıkarmak istiyorlarsa (KDV gibi) bunu, bu
etkiyi yaratacak sözcükler ekleyerek kesinleştirmelidirler.
L) GÜMRÜK RESMİ ÖDENMEMİŞ OLARAK TESLİM / DELIVERED DUTY UNPAID (DDU)
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, malların ithal ülkesinde,
belirlenen yerde emre hazır tutulması ile sona erer. Satıcı, malların o
noktaya kadar taşınması ve gümrük formalitelerinin yerine getirilmesi
ile ilgili riziko ve giderleri üstlenmek durumundadır (İthalat için
ödenmesi gereken vergi resim ve harçlar hariç).
Alıcı malların zamanında ithal için gümrükten çekilmemesinden
kaynaklanan ek gider ve rizikoları üstlenmek durumundadır.
Eğer taraflar satıcının gümrük formalitelerini yerine getirip bundan
doğabilecek gider ve rizikoları üstlenmesini istiyorlarsa bunu, bu
etkiyi yaratacak sözcükler ekleyerek kesinleştirmelidirler.
Eğer taraflar satıcının yükümlülüklerine malların ithali için gerekli
bazı giderleri eklemek istiyorlarsa (KDV gibi) bunu, bu etkiyi yaratacak
sözcükler ekleyerek kesinleştirmelidirler. Bu terim taşıma şeklinden
bağımsız olarak kullanılabilir.
M) GÜMRÜK RESMİ ÖDENMİŞ OLARAK TESLİM / DELIVERED DUTY PAID (DDP)
Bu terim ile satıcının teslim yükümlülüğü, malların ithal ülkesinde
belirlenen yerde emre hazır tutulması ile sona erer. Satıcı, malların o
noktaya kadar taşınması, ithal gümrüğünden geçirilmesi için gerekli
vergi, resim ve diğer harçlar dahil olmak üzere riziko ve giderleri
üstlenmek durumundadır. EXW terimi satıcı için ne kadar az yükümlülük
ifade ediyorsa, DDP terimi de o kadar çok yükümlülük ifade etmektedir.